TÜİK'ten TÜFE açıklaması

TÜİK, 2018 sepetinde takip edilen işyerlerinin Ekim ayında Kurum Başkanlığı tarafından değiştirilmesi ve iki firmaya kaydırılması gibi bir durumun kesinlikle söz konusu olmadığını açıkladı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), CHP Grup Başkanvekili Özgür Özel’in “TÜFE’nin Ekim’deki yıllık yüzde 25,24’ten Aralık’ta yaklaşık 5 yüzde puan düşmesine ilişkin” Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın yanıtlaması amacıyla birkaç gün önce verdiği soru önergesi ile Yeniçağ gazetesi yazarı Ahmet Takan’ın 5 Ocak 2019 tarihli “TÜİK, enflasyonu böyle düşürüyormuş!..” başlıklı köşe yazısında yer alan iddialar üzerine bugün açıklama yayınladı.

Gazeteci Ahmet Takan, TÜİK’den üst düzey bir bürokratın, isminin yazılmaması koşuluyla kendisine ilettiği iddiaları aşağıdaki gibi köşesine taşımıştı:

“Fiyatlar derlenip bittikten sonra merkeze gönderilir, 2. tur fiyatları derlendikten sonra ne oldu ise 26 Aralık’ta yeterli düşüş olmasa gerek ki son günde bir talimat; fiyatı düşen veya çok tüketilen parfüm vb… maddelerin fiyatları tekrar derlendirildi, bu fiyatlar dikkate alındı. 2 ay önce de sabit madde çeşidi olan ve zincirleme endekste yer almayan BİM ve A 101 marketleri ENFLASYON SEPETİNE dahil edildi, birden yüzde 2’ye yaklaşan düşüş… Ve bu şekilde metodolojiye ters bir durumla fiyat takibi yapılarak enflasyon hesaplandı. Madem bu kadar düşük 2005=100 temel yıllı enflasyon oranlarını 1994=100 bazlı yıla dönüştürerek açıklasınlar ki gerçek enflasyon oranı meydana çıksın ya da sayın yetkililer daha önce derlenmiş olan fiyatları 26 Aralık’ta neden tekrar fiyat derlettiler onu açıklasınlar.”

İşte TÜİK, bugünkü açıklamasında bu iddialara cevap verdi. Kurumdan yapılan açıklamada, Ocak 2018’den bu yana TÜFE metodolojisinde değişiklik yapılmadığı vurgulandı ve “Kamuoyunda bir köşe yazarına atıfla iddia olunan hususlara ilişkin cevaplarımız aşağıdadır” denilerek şu bilgilere yer verildi:

  1. 2018 yılında endeks sepetinde yer alacak ürünler ve ağırlıklara ilişkin çalışmalar 2018 Ocak ayında tamamlanmıştır. 2018 sepetinde takip edilen işyerlerinin Ekim ayında Kurum Başkanlığı tarafından değiştirilmesi ve iki firmaya kaydırılması gibi bir durum kesinlikle söz konusu değildir. 2018 Ocak ayında belirlenen sepet, ağırlıklar ve işyeri seçimine yönelik metodolojide herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. TÜFE hesaplamalarında işyerlerinin tespitinde yoğun alışveriş yapılma kriteri esastır. 2019 yılına kadar işyeri tespiti Bölge Müdürlüklerimizin gözlemlerine dayanmaktaydı. Ancak 2019 yılı TÜFE hesaplamalarında kullanılacak işyerlerinin belirlenmesinde perakende sektöründe yer alan marketler ve giyim mağazalarının Gelir İdaresi Başkanlığından (GİB) alınan ciro payları kullanılmış; bu şekilde en çok satış yapan işyerlerinden fiyat derlenmesi planlanmıştır. Böylece tüketicilerin yoğunluk ile tercih ettiği işyerleri uluslararası normlara daha uygun bir şekilde ciro büyüklükleri dikkate alınarak belirlenmiştir. Bu kapsamda 2019 yılında fiyat derlenecek işyeri sayıları ciro tabakalaması ile belirlemiş ve işyeri sayısı ve fiyat sayısı (örnek hacmi) artırılmıştır. Bu işyerlerinden 2019 sepetine temel oluşturacak şekilde Aralık ayında fiyat derlenmeye başlanmıştır.
  • TÜFE kapsamında fiyat derleme sıklığı piyasadaki fiyat gelişimini yansıtacak şekilde yapılmaktadır. Fiyat hareketliliği yüksek olan ürünlerde daha sık aralıklarla fiyat derlenmektedir. Buradaki amaç düşük fiyatı kaydetmek olmayıp, yükselen ya da düşen bütün fiyatları kaydetmektir. Uygulama zorlukları olmazsa ayın tüm günlerinin ve işlemlerinin (alışverişlerin) kapsanması hedeflenmektedir. TÜFE hesaplamalarının modernleştirilmesi çalışmaları kapsamında fiyat hareketliliğini daha duyarlı bir şekilde verebilmek için ayın tüm günlerini ve tüm satışları içeren barkod verisi kullanılarak işlem hacmine göre ağırlıklandırılmış fiyatlarının hesaplamalarda kullanımı TÜİK tarafından bir ARGE projesi olarak yürütülmektedir.
  • TÜFE sepetinde 2003 yılından bu yana otomobil ve elektronik eşyalar kapsanmaktadır. 2018 yılı ve öncesinde, sadece Ankara ilinden derlenen bu ürünlerin, bölgesel fiyat farklılığını yansıtmak amacı ile 2019 yılında tüm Bölge Müdürlükleri tarafından derlenmesi planlanmıştır. Bu kapsamda 2019 yılı endeks hesaplamalarına baz oluşturmak üzere Aralık ayı fiyatları derlenmiştir. Yani 2018 yılında sepette yer alan, 2019 yılında da yer alması öngörülen bu ürünlerin fiyatlarının tüm Bölge Müdürlüklerinden derlenmesi amaçlanmıştır.

Açıklamada; 2019 yılı çalışmaları kapsamında yapılan yeniliklerden de bahsedildi. Bu kapsamda, ciro büyüklükleri gibi daha objektif kriterler kullanılarak işyeri seçiminin yapılacağı, otomobil ve elektronik eşya gibi sadece Ankara ilinden derlenen maddelerin fiyatlarının Bölge Müdürlüklerinin tamamına dağıtılacağı, işyeri sayısının ve fiyat sayısının bu çerçevede artırılacağı belirtildi.

2019 yılında kullanılacak sepet için Aralık ayında fiyat derleme çalışmalarının da bu kapsamda yürütüldüğü kaydedilen açıklamada, “TÜFE verisi bu alanda dünyada yayımlanan en şeffaf veriler arasında yer almaktadır. Bu kapsamda yayımlanan verilere bakıldığında Kasım ve Aralık aylarında enflasyonun ana belirleyicisi döviz kurundaki iyileşme ve vergi düzenlemeleridir. Kurumumuz tarafından enflasyon rakamları uluslararası kavram ve yöntemleri kullanılarak hesaplanmaktadır.” ifadelerine yer verildi.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Buraya lütfen adınızı yazın