Bayraktar: "Dış piyasalarda ton başına 700-800 dolar bandında işlem gören nohut fiyatları, son zamanlarda 1200-1300 dolar bandına çıktı. Dolar kurundaki yükseliş de ithal nohut fiyatlarını artırdı."

Baklagil üretiminde yaşanan sorunların, üreticiden tüketiciye tüm tarafları etkilediğini söyleyen TZOB Genel Başkanı Bayraktar, Kasım ayında baklagillerden yeşil mercimek, nohut ve kırmızı mercimekte fiyatlarda artış yaşandığını belirtti.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Kasım ayında markette 37 üründen 18’nde, üreticide 33 üründen 20’sinde fiyatların azaldığını veya artmadığını, markette 19, üreticide ise 13 üründe fiyatların arttığını bildirdi.

Bayraktar, hem market hem de üreticide Kasım ayında fiyatı en fazla artan ürünün patates, en fazla düşen ürün karnabahar olduğunu belirtti.

Şemsi Bayraktar, yaptığı açıklamada, Kasım ayında, markette 37 üründen 14’ünde, üreticide 33 üründen 13’nde fiyatların gerilediğini bildirdi. Markette Kasım ayında 4 üründe, üreticide 7 üründe fiyat değişimi görülmediğini belirten Bayraktar, markette 19, üreticide ise 13 üründe fiyat artışı meydana geldiğini vurguladı.

En fazla fiyat artışı patateste

Kasım ayında üretici fiyatlarında en fazla fiyat artışının patateste görüldüğünü, patatesin yanı sıra yumurta, elma, yeşil mercimek ve nohutta da fiyat artışları yaşandığını vurgulayan Bayraktar, şu bilgileri verdi:

“Patateste yaşanan pazarlama sorunları sonucu fiyatların dibe vurmasıyla birlikte üreticilerimiz, Ekim ayında bir kilogram patatesini 25 kuruşa ancak satabilmişti. Kasım ayında İç Anadolu Bölgemizde patates hasadının tamamlanmasının ardından fiyatlar 25 kuruştan 45 kuruşa çıktı. Her ne kadar fiyatlar artış göstermiş olsa da bir kilogram patatesin üretim maliyeti 40-50 kuruştur. Üreticilerimiz maliyetine ürün satıyor. Bu şartlar altında üretimin sürdürülmesi zordur. Patateste ekim alanlarının daralması halinde tüm taraflar olumsuz etkilenir. Nitekim ekim alanlarının 2013’te yüzde 27,3 daralmasıyla patates nerdeyse taneyle satılır hale geldi. Pazarlamada yaşanan sorunların kalıcı olarak çözümlenebilmesi, üretim ve fiyatta istikrarın sağlanabilmesi için patateste üretim planlaması yapılmalıdır.”

Elma ve baklagiller

Patatesin yanı sıra yanı sıra yumurta, elma, yeşil mercimek ve nohutta da fiyat artışları yaşandığını, bu sezon üreticilerin sıkıntılı ürünlerinden birinin de elma olduğunu belirten Bayraktar, şöyle devam etti:

“Üreticilerimiz elmanın kilogramını Temmuz ayında 60 kuruşa, Ağustos ayında 83 kuruşa, Eylül ayında 73 kuruşa ve Ekim ayında 54 kuruşa satmıştır. 2016 hasat sezonu ortalaması 67 kuruştur. Hali hazırda tüccarlar tarafından buzhaneden çıkarılarak piyasaya sürülen elmanın kilogram fiyatı 1 lira 3 kuruş olarak gerçekleşmektedir.

Baklagil üretiminde yaşanan sorunlar, üreticiden tüketiciye tüm tarafları etkilemektedir. Kasım ayında baklagillerden yeşil mercimek, nohut ve kırmızı mercimekte fiyatlarda artış yaşanmıştır. Yeşil mercimekte hasadın sonuna gelinmesinin yanı sıra üreticinin ekimi azaltması, fiyat artışında etkili oldu.

Nohut fiyatlarında sadece ülkemizde değil tüm dünyada bir artış yaşandı. Olumsuz iklim şartları nedeniyle dünya genelinde meydana gelen rekolte düşüklüğü fiyatları artırdı. Dış piyasalarda ton başına 700-800 dolar bandında işlem gören nohut fiyatları, son zamanlarda 1200-1300 dolar bandına çıktı. Dolar kurundaki yükseliş de ithal nohut fiyatlarını artırdı. Kanada’da olumsuz iklim koşulları yüzünden rekoltede yüzde 40’a varan düşüş meydana geldi. Türkiye’de yüzde 2,2’lik bir rekolte düşüşü söz konusu. Dünya piyasalarında şu anda sadece Arjantin ve Fas gibi ülkelerden ithal edilen nohut bulunuyor. Bu ülkelerin üretim miktarları da piyasalar için yetersiz kalıyor. Şu anda mevsim itibarıyla Avustralya’da hasadı yeni başlayan nohut, piyasaları bir ölçüde dengelemeye çalışsa da dünya genelinde verimin düşük olması fiyatların yükselmesini önlemeye yetmemektedir. Önemli üretici ülkeler olan Meksika ve Hindistan’da da henüz hasat başlamadığından piyasadaki ürün yetersizliği nedeniyle talep karşılanamamaktadır.

Baklagil prim desteği artarak devam etmeli

Üretimden vazgeçen üreticilerin yeniden baklagil üretime yönlenebilmesi için 2014 yılında kilogramda 10 kuruştan 20 kuruşa, 2016 yılında 30 kuruşa çıkarılan prim desteğinin artarak devam etmesi gerekmektedir. Nohut ve mercimeğin ekim alanlarının genişletilmesi bakımından geçmişte uygulanan nadas alanlarda üretim uygulaması yeniden başlatılmalıdır. Ülkemiz bu ürünleri fazlasıyla üretecek kapasiteye sahiptir.”

Fiyat artışı görülen ürünlerden birinin de zeytinyağı olduğunu bildiren Bayraktar, “zeytinyağı fiyat artışında Güneydoğu Anadolu Bölgemizde hasadın sonuna yaklaşılması etkili olmuştur. Yalnız henüz Ege Bölgemizde yeni ürün daha piyasaya arz edilmemiştir” dedi.

Her ne kadar bazı ürünlerin fiyatlarda artış görülse de artan fiyatların üreticinin yeterli gelir elde etmesini sağlayacak düzeyde olmadığına dikkati çeken Bayraktar, fiyat artışlarının daha çok, ürünün büyük kısmı üreticinin elinden çıktıktan sonra gerçekleştiğini; dolayısıyla üreticinin artan fiyatlardan çok faydalanamadığı gibi düşen fiyatlar nedeniyle de mağdur olduğunu belirtti.

Fındık piyasası tekelci piyasa şartlarına doğru gidiyor

Fındıkta 420 bin ton rekolte tahmini yapılmasına rağmen Kasım ayında fiyatların düşmeye devam ettiğine dikkati çeken Bayraktar, şunları kaydetti:

“Bu durum her zaman dile getirdiğimiz oligopol yapıyı, çok sayıda satıcıya rağmen az sayıda alıcı gerçeğini açıkça ortaya koymaktadır. Nitekim Rekabet Kurumu da fındık piyasasına yönelik sektör araştırması yapılmasına karar vermiştir.

Fındık piyasası tekelci piyasa şartlarına doğru gidiyor. Devlet bir an önce olaya müdahil olmalı, Toprak Mahsulleri Ofisi garantör olarak devreye alınmalı, Fiskobirlik’in alım yapmasını sağlamalıdır.

Benzer şekilde kuru kayısı, kuru üzüm fiyatları da geçen sezona göre düşük seyretmektedir. Geçen yıl kilogramı 9-10 lira olan kuru kayısı, bu yıl 6 liradan, 5,5 lira olan kuru üzüm ise 3,5 liradan satılmaktadır. Bu ürünlerde de birlikler, Toprak Mahsulleri Ofisi garantörlüğünde alım yapmalıdır.”

HENÜZ YORUM YOK

Bir Cevap Yazın